Onyks: kolory, właściwości i biżuteria

Onyks to odmiana agatu z grupy chalcedonów, czyli drobnokrystalicznego kwarcu [1][2]. W naturze ma równoległe pasy, najczęściej czarne i białe, a jego twardość wynosi 6,5–7 w skali Mohsa [2][3]. Jednolicie czarny onyks znany z biżuterii jest w większości sztucznie barwiony, a zabiegi barwienia chalcedonu opisywano już w starożytności [3]. Nazwa pochodzi od greckiego słowa oznaczającego pazur albo paznokieć [2][3].

Karta kamienia: onyks w skrócie

Twardość w skali Mohsa to odporność na zarysowanie, od 1 dla talku do 10 dla diamentu.

Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć całą treść.

Co wiemy o onyksie

Onyks jest zbudowany z dwutlenku krzemu SiO₂ i należy do chalcedonów, czyli odmian kwarcu o bardzo drobnych kryształach [1][2]. Od zwykłego agatu różni się układem pasów: w onyksie są równoległe, a w agacie nieregularne [3]. W jubilerstwie robi się z niego gładkie kulki i walce; tak wygląda biżuteria z onyksem w naszym sklepie.

Właściwości fizyczne. Onyks ma twardość 6,5–7 i gęstość 2,65–2,67 g/cm³ [2][3]. Połysk jest szklisty do jedwabistego [2].

Gdzie występuje. Powstaje w pustkach po gazach w skałach wulkanicznych [2]. Wydobywa się go m.in. w Brazylii, Urugwaju, Indiach, na Madagaskarze i w Meksyku [3].

Skąd nazwa. Greckie słowo onyx oznacza pazur albo paznokieć; onyks o różowych i białych pasach może przypominać paznokieć [3].

Kolory onyksu: czy zawsze jest czarny

Nie. Naturalny onyks ma pasy, najczęściej czarne i białe [3]. Odmiana z pasami czerwonymi do brązowych, na przemian z białymi lub czarnymi, to sardonyks [3]. Jednolita czerń, którą znamy z biżuterii, to zwykle efekt barwienia.

Czarny onyks: naturalny czy barwiony

Większość czarnego onyksu w handlu jest sztucznie barwiona [3]. Zabiegi barwienia chalcedonu opisywał już Pliniusz Starszy w „Historii naturalnej” [3]. Jedna ze znanych metod polega na nasączeniu chalcedonu roztworem cukru, a potem potraktowaniu go kwasem siarkowym, który zwęgla cukier w porach kamienia [2][3].

Pytanie o konkretny produkt z naszego sklepu możesz wysłać na biuro@taliz.pl. O innym czarnym kamieniu z naszej biżuterii piszemy we wpisie o czarnym turmalinie.

Historia i tradycja: kamee, pieczęcie i naczynia

Onyks od starożytności służył do rzeźbienia. W Egipcie już za II dynastii robiono z niego naczynia, a Grecy i Rzymianie wycinali w nim kamee i intaglia, czyli wypukłe i wklęsłe wizerunki [3]. Najbardziej znanym przykładem jest rzymska Gemma Augustea z lat 9–12 n.e. [3].

Co mówi tradycja. Sardonyks, czyli połączenie sardu i onyksu, jest według GIA najstarszym z kamieni urodzinowych sierpnia, obok perydotu i spinelu [4]. W starożytności robiono z niego rzymskie pieczęcie i sygnety, bo gorący wosk do niego nie przywierał [4]. To zwyczaje i zastosowania, a nie właściwości kamienia.

Biżuteria z onyksem: co wybrać

Czarny onyks pasuje do złotego i srebrnego koloru oraz do większości ubrań. Ceny podajemy według kart produktów, stan na 3 października 2026 r.; to ceny samej biżuterii, bez dostawy.

Na co dzień: bransoletka z księżycem

Osobie, która nosi biżuterię w złotym kolorze, pasuje pozłacana bransoletka na sznurku z kulkami onyksu o średnicy 6 mm i zawieszką w kształcie księżyca. Sznurek reguluje się w zakresie 16–26 cm, a cena wynosi 119,99 zł. Zdjęcie tej bransoletki jest w części o kolorach.

Komplet z naszyjnikiem

Do bransoletki z księżycem możesz dobrać naszyjnik z tą samą zawieszką. Ma kulki onyksu i hematytu o średnicy 6 mm na wiązanym sznurku długości 85 cm i kosztuje 159,99 zł. Więcej modeli jest w dziale z naszyjnikami.

Drobny prezent: czerń z czerwienią

Za 89,99 zł dostaniesz bransoletkę, w której czarny onyks łączy się z czerwonym jaspisem i hematytem. Kamienie mają 3–6 mm, a sznurek regulację 16–26 cm.

Dla niego: kulki 8 mm

Męska bransoletka z onyksem i hematytem ma kulki o średnicy 8 mm, wiązany sznurek o długości 25–29 cm i kosztuje 139,99 zł; inne modele są w dziale z bransoletkami męskimi.

Każde zamówienie pakujemy w woreczek jubilerski z karteczką ze spisem kamieni użytych w biżuterii. Pudełko prezentowe dokupujesz osobno.

Biżuteria z tego wpisu

Jak dbać o biżuterię z onyksem

Chalcedon, do którego należy onyks, nie wymaga specjalnej pielęgnacji: wystarczy łagodny detergent, ciepła woda i miękka szczoteczka [1]. W biżuterii z koralików uważaj na sznurek i złocenia.

• Przecieraj biżuterię suchą ściereczką z mikrofibry; chroń ją przed wodą, kosmetykami i perfumami.
• Zdejmuj bransoletkę przed kąpielą, pływaniem i sprzątaniem.
• Przechowuj ją osobno, w woreczku, żeby twardsze kamienie nie porysowały wypolerowanej powierzchni.

Podsumowanie

Onyks to pasiasta odmiana agatu o twardości 6,5–7, a jednolicie czarny onyks z biżuterii jest zwykle barwiony. Od starożytności rzeźbiono w nim kamee i pieczęcie. Spośród przedstawionych modeli bransoletkę z onyksem i jaspisem kupisz za 89,99 zł, a czerń pasuje do złotego i srebrnego koloru.